Het natuurproject

De Herdwicks v/d Westerplas is een project van vrijwilligers in de schoot van Natuurpunt Gent. Het doel is het beheer van natuurgebieden. Er worden terreinen beheerd van Natuurpunt Beheer vzw, de overheid, bedrijven en particulieren. De thuisbasis is de Leievallei met voornamelijk natuurgebieden in de gemeente Sint-Martens-Latem en Gent. Het project zag het levenslicht na de aanleg van de Westerplas in Sint-Martens-Latem. 

De Westerplas in Sint-Martens-Latem werd eind 2006 aangelegd om de woonwijk Hooglatem te beschermen tegen overstromingen. Het is een ‘start-from-scratch’ natuurproject. Vijf hectare werden afgegraven op het gemiddeld zomerpeil van de Nazarethbeek, de waterloop die het gebied doorsnijdt en ongeveer 6 kilometer stroomafwaarts uitmondt in de Leie. Samen met de dijken en een aanpalend terrein ontstond een bufferbekken met een totale oppervlakte van 6,5 hectare. Ons fotoalbum geeft een idee van hoe de Westerplas zich door de natuurlijke successie ontwikkelt tot een natuurparel. Het doel van de schapenbegrazing is het vermijden van verbossing; een doel waar het project nog steeds in slaagt. Hierdoor behouden we het waterbufferend vermogen van de plas en de aantrekkingskracht voor watervogels. Begin 2014 stond de teller van het aantal vogelsoorten dat werd waargenomen op 218, een enorm succes rekening houdend met de beperkte oppervlakte. Het natuurgebied wordt ook sterk gewaardeerd door de bewoners van Hooglatem. Waterbeheersing, natuurontwikkeling en lokale recreatie gaan hier dus hand in hand. Meer over het ontstaan van de Westerplas in Snep! JG7, nr. 3.

Binnen hetzelfde waterbeheersingsproject werden in de woonwijk Hooglatem langs de beken bufferstroken aangelegd. De bufferstrook van de Nazarethbeek, parallel met de straat Tussen Beken, heeft een oppervlakte van 2 hectare. Het beheer is minder intensief dan de Westerplas. Plaatselijk is er ruimte voor ruigte en verbossing. Op die manier proberen we samen met de Westerplas, binnen de woonwijk, een afwisseling aan habitats te bekomen.

De Latemse meersen zijn gelegen langsheen de Leie in het noorden van de gemeente Sint-Martens-Latem. Het is een gebied van circa 120 hectare dat hoofdzakelijk gekenmerkt wordt door natte hooilanden en graasweiden die ontgonnen werden in de Late Middeleeuwen. Voor het beheer wordt vooral samengewerkt met lokale landbouwers. Het schapenproject beslaat een beperkte oppervlakte, circa 7 hectare en situeert zich vooral op de drogere gronden. Op die manier proberen we een (voor de schapen) gezonde mix te bekomen tussen schrale, natte gronden en droge, voedselrijke graslanden. De terreinen in de Latemse meersen worden gebruikt na het lammeren en tijdens de winter.

De Muynckhammen in Sint-Denijs-Westrem – Gent is een overstromingsgebied van de Leie net voor de Ringvaart. Het werd aangelegd als natuurcompensatie voor de ontsluiting van de R4 ter hoogte van Flanders Expo en heeft een oppervlakte van circa 2 hectare. Kenmerkend voor terreinen die onmiddellijk langs de Leie gelegen zijn, is de sterke dynamiek; het water komt en gaat snel. Het doel van het beheer is de terreinen geschikt te maken voor weidevogels zoals Kievit, Slobeend en Krakeend.

Tot slot beheren we een terreintje van een halve hectare aan het gemeentelijk museum Gevaert-Minne, Kapitteldreef Sint-Martens-Latem. Het is een schraal graslandje op zandbodem te midden van de Latemse bossen. We kunnen er dankzij het gemeentebestuur gebruik maken van een stalletje met alle voorzieningen. Het is onze lammerweide, ziekenboeg en transitterrein bij verkoop en export.